6.1 Pengenalan Ekonomi Moden oleh Kuasa Barat di Negara Kita
Pentadbiran Barat memperkenalkan sistem ekonomi moden yang berorientasikan eksport untuk memaksimumkan keuntungan. Ciri-ciri utama ekonomi moden termasuklah penggunaan modal besar, teknologi moden, tenaga buruh luar, skala pengeluaran besar, dan tanah berskala luas.
1. Perlombongan
- Bijih Timah: Diusahakan secara meluas di Negeri-negeri Melayu Bersekutu (Perak, Selangor, Negeri Sembilan, Pahang). Menggunakan kapal pengorek (dikenalkan oleh syarikat Eropah) dan pam kelotok.
- Emas: Perlombongan emas di Bau, Sarawak oleh Syarikat Borneo dan di Raub, Pahang.
- Minyak Bumi: Ditemui di Miri, Sarawak (1910) oleh Syarikat Shell dan di Sabah.
- Arang Batu: Perlombongan di Batu Arang (Selangor), Silantek (Sarawak), dan Cowie Harbour (Sabah).
2. Pertanian Komersial dan Perkebunan
- Getah: Menjadi komoditi utama berikutan perkembangan industri automotif. diperkenalkan oleh H.N. Ridley melalui kaedah torehan "Ibek" (Herringbone).
- Tanaman Lain: Kelapa sawit, tembakau (terutamanya di Sabah oleh SBUB), lada hitam, gambir, dan tebu.
6.2 Pentadbiran Barat Berkaitan dengan Ekonomi
1. Undang-undang Tanah
- Negeri-negeri Melayu: Perkenal Akta Tanah Simpanan Melayu (1913) untuk menghalang tanah milik Melayu dipindah milik kepada orang asing. Namun, tanah reserved biasanya kurang subur.
- Sarawak: Land Order 1948 membahagikan tanah kepada Tanah Simpanan, Tanah Campuran, dan Tanah Pedalaman untuk melindungi hak pribumi.
- Sabah: Proklamasi Perlindungan Hak Pribumi menjaga hak milik tanah adat masyarakat tempatan.
2. Kehadiran Buruh Luar
- Sistem Kangani dan Kontrak Sistem membawa masuk buruh dari India (ladang getah) dan China (lombong bijih timah).
- Membawa kepada pembentukan masyarakat majmuk di Tanah Melayu, Sarawak, dan Sabah.
6.3 Kesan Ekonomi akibat Pentadbiran Barat
1. Pengangkutan dan Perhubungan
- Kereta Api: Pembinaan landasan kereta api pertama menghubungkan Taiping ke Port Weld (1885) untuk mengangkut bijih timah. Kemudian menghubungkan Pantai Barat ke Pantai Timur.
- Jalan Raya: Diperluas bagi mengintegrasikan kawasan perlombongan dan perladangan dengan pelabuhan.
- Pelabuhan dan Perkapalan: Pelabuhan Pulau Pinang, Singapura, Port Swettenham (Klang), Sandakan, dan Kuching dimajukan.
- Telekomunikasi: Talian telegraf, pos, dan telefon diperkenalkan untuk melicinkan pentadbiran dan perniagaan.
2. Perbankan dan Keuangan
- Penubuhan bank Eropah seperti Chartered Bank dan Hongkong and Shanghai Banking Corporation (HSBC).
- Sistem mata wang moden berasaskan nilai perak dan emas diperkenalkan, menggantikan mata wang tradisional.
6.4 Kesan Sosial akibat Pentadbiran Barat
1. Perkembangan Bandar Baharu
- Kemunculan bandar baharu akibat aktiviti perlombongan dan perdagangan seperti Kuala Lumpur, Ipoh, Taiping, Miri, dan Sandakan.
2. Pembentukan Masyarakat Majmuk
- Petempatan dan kegiatan ekonomi mengikut kaum (Dasar Pecah dan Perintah):
- Melayu: Tinggal di luar bandar/kampung (pertanian sara diri & nelayan).
- Cina: Tinggal di bandar dan kawasan perlombongan (perniagaan & lombong).
- India: Tinggal di kawasan estet/ladang getah.
3. Perkembangan Pendidikan Vernakular
- Sistem pendidikan terpisah mengikut bahasa ibunda kaum masing-masing:
- Sekolah Melayu: Menekankan kemahiran asas (membaca, menulis, mengira).
- Sekolah Cina & Tamil: Menggunakan kurikulum, buku teks, dan tenaga pengajar dari negara asal (China/India).
- Sekolah Inggeris: Terdapat di bandar, didirikan oleh mubaligh Kristian atau kerajaan British, menyediakan peluang perkhidmatan awam.
4. Perkhidmatan Kesihatan
- Penubuhan hospital dan pusat penyelidikan perubatan (seperti Institute for Medical Research - IMR) untuk merawat penyakit berjangkit seperti malaria dan beri-beri.